Info@IranamZibast.ir

استان بوشهر

استان بوشهر با مساحتی حدود ۲۷ هزار و ۶۵۳ کیلومتر مربع در جنوب غرب کشور قرار دارد. این استان از شمال با استان خوزستان و قسمتی از کهکیلویه و بویراحمد، از جنوب با خلیج فارس و قسمتی از استان هرمزگان، از شرق با استان فارس و از غرب با خلیج فارس همسایه است. مرز دریایی این استان با خلیج فارس بیش از ششصد کیلومتر است. مرکز استان بوشهر، بندر بوشهر و از شهر های مهم آن می توان به اهرم، بندر دیلم، برازجان، بندر کنگان، بندر گناوه، بندر دیر و خور موج اشاره کرد.

موقعیت جغرافیایی

استان بوشهر از شمال به قسمتی از استان خوزستان و استان کهگیلویه و بویراحمد، از شرق به استان فارس، از جنوب و غرب به خلیج فارس و از جنوب شرق به قسمتی از استان هرمزگان محدود است. این استان با مساحتی حدود ۲۷٬۶۵۳ کیلومتر مربّع، جمعیّتی برابر ۹۸۷٫۳۵۲ نفر دارد. استان بوشهر با خلیج فارس بیش از ۷۰۷ کیلومتر مرز دریایی[۷] دارد. استان بوشهر بین ۲۷درجه و ۱۹دقیقه تا ۳۰درجه و ۱۶دقیقه عرض شمالی و ۵۰درجه و ۱دقیقه تا ۵۲درجه و ۵۹دقیقه طول شرقی از نصف‌النهار گرینویچ قرار دارد.

پیشینه تاریخی

کاوش های استان شناسی در شهر باستانی لیان و کشف الواحی از گل پخته به خط عیلامی در تپه سبز آباد ریشهر، گواه آن است که خلیج فارس از مراکز مهم فرهنگی و تجاری به شمار می رفته است. شهر باستانی لیان در ۱۲ کیلومتری جنوب شهر بوشهر کنونی نزدیک ریشهر واقع شده که بر سر راه شوش به موهنجودارو (شهر ماقبل تاریخ در جنوب غربی رودخانه سند) قرار داشته و پل ارتباطی میان عیلامیان با نواحی اقیانوس هند و جنوب شرقی آسیا بوده است.

پاره ای از الواح که از شهر باستانی لیان به دست آمده است، قدیمی ترین سند شناخته شده به زبان عیلامی است. این الواح در سال ۱۲۹۲ هجری شمسی توسط هیئت باستان شناسی فرانسوی به محلی به نام تل پی تل (تپه ای در کنار تپه ای) به دست آمده است

لیان به معنی آفتاب درخشان یا سرزمین آفتاب درخشان است که نامی عیلامی محسوب می شود. اهمیت این منطقه در آن زمان بیشتر به لحاظ حفاظت دریایی مرزهای جنوبی، تجارت با حوزه جنوب شرقی دریای پارس (نواحی اقیانوس هند و جنوب شرقی آسیا) و از همه مهم تر داشتن موقعیت مهم مذهبی، یعنی وجود «معبد ایزد بانوی بزرگ لیان» بود. همچنین، مطابق خشت نوشته عصر عیلامی که از محلی به نام «تل پی تل» یعنی «تپه ای کنار تپه ای» در جنوب محله امام زاده بوشهر به دست آمده است، معبد بزرگ خدای ایلامی «ان شوشیناک» نیز در این منطقه قرار داشت.

سرزمین بوشهر، در دوران حکومت هخامنشیان، جزو یکی از ساتراپ نشین های پارس بود. در زمان حکومت سلوکیان و ساسانیان بوشهر یا «ریو اردشیر» به عنوان بندر مهم تجاری و فرهنگی مورد توجه بود. ساسانیان در «ریو اردشیر» که بعدها «ریشهر» نام گرفت، قلعه مستحکمی با دیوار های بلند و برج بنا کردند که اطراف این دیوار از یک طرف به سمت دریا بود و از سه طرف دیگر مشرف به خندق های عظیمی بود که هنگام حمله احتمالی دشمن و یا هرگونه خطری، از آب دریا پر می شد.

همچنین هخامنشیان کاخ ها و معابدی چند در نواحی مختلف سواحل خلیج فارس و اطراف بوشهر و نیز برازجان بنا کرده بودند. از جمله این کاخ ها، کاخ بردک سیاه واقع در روستای درودگاه می باشد که از آن به عنوان کاخ استفاده می کردند. کشفیات منطقه باستانی توز (توج)، بین روستاهای زیرراه، اردشیر آباد و سعد آباد، در حاشیه رودخانه شاپور-دالکی هم بیانگر قدمت (دوران قبل تاریخ) این مناطق می باشد.

یکی دیگر از نواحی باستانی و تاریخی استان بوشهر، بندرگاه سیراف در حاشیه شمالی خلیج فارس بوده که از مهم ترین بنادر تاریخی به شمار می رود و در ۲٫۵ کیلومتری غرب بندر طاهری کنونی قرار داشته است. شیراف در قرن چهارم هجری قمری اهمیت تجاری فراوانی کسب کرده بود و به ویژه در دوره عباسیان، بعد از شیراز بزرگ ترین شهر اردشیر خره شمرده می شد

با سقوط سلسه ساسانی به دست اعراب مسلمان تمدن و فرهنگ ریشهر نیز رو به زوال گذاشت. فتح ریشهر به دست مسلمانان به اندازه ای اهمیت داشت، که جمعی از مورخان اسلامی آن را با فتح قادسیه مقایسه کرده اند. بلاذری در فتوح البلدان می نویسد: «در این جنگ در دشواری و کثرت نعمتی که به دست مسلمین افتاد، همانند جنگ قادسیه بود.»

در خصوص اوضاع ریشهر، پس از سقوط آن به دست مسلمانان تا زمان روی کار آمدن نادر شاه افشار اطلاعات اندکی در دست است. اقدام های نادر شاه و سیاست دریایی او برای مبارزه با عثمانی ها و گسترش قلمرو دریایی در خلیج فارس سبب شد تا این شهر بندری بار دیگر مورد توجه قرار گیرد. وی آن جا را به عنوان پایگاه ناوگان دریایی خود در خلیج فارس برگزید و نامش را به بندر نادریه تغییر داد. نادر شاه با به کار گماردن یک تاجر انگلیسی به نام جان التون بوشهر را به صورت یک مرکز مهم کشتی سازی و پادگان نظامی در آورد.

با مرگ نادر در سال ۱۱۶۰ هجری قمری سپاه دریایی او بین حکام بوشهر و بندرعباس تقسیم شد، شیخ ناصرخان آل مذکور، که در دوران نادر یکی از سالاران وی بود، پس از مرگ نادر شاه کشتی ها و ناوگان مستقر در بوشهر را تصرف کرد و حکومت مقتدرانه «خاندان آل مذکور» که قریب یکصد سال بر بوشهر حکمرانی کردند را بنیان نهاد. بوشهر در زمان «خاندان آل مذکور» رو به عمران و آبادانی گذاشت و روابط تجاری گسترده ای با هلندی ها برقرار کرد. در دوره زمامداری کریم خان زند، بوشهر و تاریخ آن وارد مرحله تازه ای شد. در سال ۱۱۷۷ هجری قمری انگلیسی ها با حمایت شیخ ناصر خان آل مذکور قرارداد معروفی با کریم خان زند منعقد کردند که این قرارداد زمینه ساز حضور استعماری انگلیسی ها در جنوب ایران و خلیج فارس بود. بوشهر، در دوره کریم خان، بندر بازرگانی اصلی ایران به شمار می آمد

در دوران قاجاریه این سرزمین به صورت بندر مهم تجاری، فرهنگی و سیاسی در آمد. بوشهر در دوره قاجار معتبرترین بندر تجاری ایران بود بطوری که اکثر دول خارجی مانند انگلیس، روسیه، آلمان، ایتالیا، فرانسه، هلند، نروژ و عثمانی در این شهر دفتر نمایندگی سیاسی و تجاری دایر کردند و به دروازه جنوبی ایران برای تبادل افکار سیاسی و مناسبات فرهنگی تبدیل شد. به نوشته «دائره المعارف ایرانیکا»، در آغاز سده نوزدهم میلادی پس از نا آرامی هایی که نمایانگر پیدایش خاندان قاجار بود، سالانه نزدیک به صد کشتی انگلیسی و عربی از هند و مسقط برای انجام امور بازرگانی وارد بندر می شدند و با خود پارچه، انواع ادویه، چای، برنج شکر و غیره از اروپا ، هند و چین می آوردند

 

در جریان انقلاب مشروطیت نیز بوشهر نقش مهمی داشت و شماری از مشروطه خواهان در هماهنگی با مشروطه خواهان سایر نقاط ایران به مخالفت با محمد علی شاه برخاستند. پس از هجوم نیروهای استعماری انگلیس به بوشهر، نیروهای تنگستانی به رهبری رئیسعلی دلواری در مقابل آنان قیام کردند و رئیسعلی در ۱۲ اردیبهشت ۱۲۹۴ هجری شمسی به شهادت رسید.

این منطقه در زمان جنگ تحمیلی عراق به ایران نیز ایفاگر نقش های اقتصادی و استراتژیکی مهمی بود و هم اکنو ن از نظر استراتژیکی، اقتصادی و گردشگری برای ایران دارای اهمیت بسیاری است

در اولین تقسیمات کشوری، در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی، بوشهر بخشی از ایالت فارس و بنادر بود. در سال ۱۳۴۵ فرمانداری کل بنادر و جزایر خلیج فارس به مرکزیت بوشهر به وجود آمد و در سال ۱۳۵۲ تبدیل به استان بوشهر شد.

اقوام و زبان

استان بوشهر پیش از ورود «آریایی ها» به ایران محل سکونت اقوام و گروه های نژادی گوناگونی بوده است. علاوه بر نژاد «بومی و مدیترانه ای» اقوام و نژادهای دیگری همچون سیاه پوست های دراویدی، سامی ها،‌ ایلامی ها،‌ سومری ها، نوردیک ها و عربها در این خطه زندگی می کردند.

ساکنین سرزمین بوشهر به دلیل دور بودن با مردم سرزمین های شمالی ایران و نزدیکی به کشورهای عربستان، بحرین، بصره، کشورهای آفریقایی و مدیترانه ای چون سوریه، ایتالیا، لبنان و اسپانیا مجبور بودند برای انجام بیشتر کارهای اقتصادی با آنان در ارتباط باشند.

بعدها و به هنگام شکل گیری شهرهای استان بوشهر به ویژه بندر بوشهر، گروه های دیگری از اقوام داخلی ایران از جمله بهبهانی ها،‌ ده دشتی ها، اهالی کازرون، شیراز، آبادان و خورموج به این سرزمین مهاجرت کرده اند که در اثر اختلاط با اقوام قبلی یک نوع نژاد و قومیت خاص بوشهری را شکل داده اند.

بنابراین با توجه به وجود نژادها و اقوام مختلف،‌ زبان مردم استان بوشهر هرچند فارسی است ولی گویش های متنوع در مناطق مختلف آن رایج است؛ به عنوان نمونه در سواحل خلیج فارس و جزایر آن نوعی گویش با رگه های زبان های بلوچی، کردی، ترکمنی و برخی واژه های انگلیسی، هلندی، پرتقالی، هندی و عربی مورد استفاده قرار می گیرد. برخی از اهالی «جزیره شیف»، «بنادر کنگان» و «عسلویه» نیز به زبان عربی صحبت می‌کنند و یا در شهرستان های شمالی استان مانند: دیلم، گناوه و دشتستان گویش لری و در شهرستان‌های جنوبی مانند جم و قسمت‌هایی از کنگان و دیر فارسی لهجه دار رواج دارد.

موقعیت اقتصادی و اجتماعی

اقتصاد استان بوشهر به بخش‌های کشاورزی، دامداری، شیلات و تا حدودی به صنعت متکی است بخش کشاورزی استان از نظر نوع تولید محصولات به دو قسمت محصولات زراعی و محصولات درختی تقسیم می‌شود. از مهم‌ترین محصولات زراعی این استان می توان گندم و جو آبی و دیمی، تنباکو، پیاز، کنجد، سبزی، صیفی و گیاهان علوفه‌ ای را نام برد. محصولات درختی آن نیز شامل خرما و مرکبات است. به طور کلی فعالیت اقتصادی این استان در درجه اول تولید خرما و در درجه دوم صید ماهی تشکیل می دهد.

صنایع این استان نیز به دو بخش صنایع دستی و ماشینی تقسیم می‌شوند که مهم ترین آنها صنایع کشتی و لنج سازی، توربافی، کوزه، سفال وغیره است.

همچنین استان بوشهر به دلیل داشتن موقعیت استراتژیکی و منابع و صنایع مختلفی نظیر نفت و گاز از مناطق مهم صنعتی و اقتصادی کشور به شمار می رود. از دیگر عواملی که باعث اهمیت این منطقه در بخش صنعت شده، می توان به قرار داشتن میدان های گازی چون پارس جنوبی، کنگان، پارس شمالی، بردخون، شهرستان دشتی و پالایشگاه عظیم گاز در جم و وجود مهم‌ ترین ترمینال‌های صادرات نفت خام جهان در جزیره خارک و همچنین اجرای طرح‌ های کلان صنعتی از قبیل نیروگاه اتمی بوشهر، کشتی سازی اشاره کرد.

 

ارسال به Deliciousارسال به Diggارسال به Facebookارسال به Google Plusارسال به Stumbleuponارسال به Technoratiارسال به Twitterارسال به LinkedIn Telgram ارسال به

اطلاعات تکميلي

  • نقشه استان: نقشه استان

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ایــرانم زیبــاست

برآنیم تا با فراهم آوردن بستری مناسب، زمینه های رشد و رونق صنعت گردشگری کشور را فراهم کنیم.
در این راه، با به حرکت درآوردن چرخ های صنعت گردشگری و فرآیند سازی ارتباط موثر و پیوسته تصمیم سازان و تصمیم گیران عرصه گردشگری، شاهد تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و در نهایت رشد و توسعه و بالندگی ایران اسلامی خواهیم بود.
برای نیل به این هدف استراتژیک و ملی، بی شک نهاد ها و سازمان های دولتی از یکسو، سرمایه گذاران و فعالان عرصه گردشگری، هتل ها و مراکز سیاحتی، آژانس های مسافرتی و ... از سوی دیگر نقشی بی بدیل خواهند داشت.

با ما در تماس باشید

 

شماره تماس:

  02166880893

  09120241707

پست الکترونیک:

info@iranamzibast.ir

support@iranamzibast.ir

 
 کانال رسمی ایرانم در لنزور