Info@IranamZibast.ir

استان مرکزی

 استان مرکزی به عنوان پایتخت صنعتی ایران تقریباً در مرکز ایران قرار دارد. بزرگترین شهر و مرکز استان مرکزی کلان‌شهراراک می‌باشد. در روزگار کهن این شهر عراق نام داشت که در زمان تسلط اعراب بر ایران عراق عجم نامیده می‌شد که شامل بسیاری از استانهای همجوار امروزی می‌شد. این استان از شمال به استان‌های تهران، البرز و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استان‌های لرستان و اصفهان و از شرق به استان‌های تهران، قم و اصفهان محدود است. این استان با مساحتی معادل ۲۹٬۵۳۰ کیلومتر مربع حدود ۱،۸۲ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده‌است. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، استان مرکزی دارای ۱۲ شهرستان، ۲۳ بخش، ۳۲ شهر، ۶۶ دهستان و ۱٬۳۹۴ آبادی دارای سکنه و ۴۶ آبادی خالی از سکنه‌ است. مرکز این استان شهر اراک است. شهرستانهای این استان عبارت‌اند از: محلات، اراک، ساوه، تفرش، خمین، فراهان، دلیجان، شازند، آشتیان، کمیجان، زرندیه و خنداب.

پیشینه تاریخی

محدوده کنونی استان در روزگار هخامنشیان بخشی از ایالات ماد و قسمت‌هایی از جنوب آن جزیی از سرزمین «المائیس» به شمار می‌رفته است. جغرافیانویسان در قرون اولیه هجری، آن را به عنوان بخشی از بلاد پهلویان به نام کوهستان یا قهستان (جبال) نام برده‌اند. بعدها یعنی در عصر سلاجقه بر این سامان عراق عجم نام نهادند.

وجود غارهایی نظیر غار شازند (کیخسرو). غار سوله خونزا، غار قلعه جوق (مقبره)،‌غار هیزج و غارهای انجدان و نیز آتشکده‌های بزرگی از قبیل آتشکده خورهه در محلات و آتشکده برزو در راهجرد اراک و آتشکده آذرگشب در فراهان ـ که یکی از سه آتشکده معروف ساسانیان بوده است ـ نشان از قدمت تاریخی این استان دارد.

وجود زیارتگاه‌های متعدد که برخی از اهمیت فراوان برخوردارند، مانند امامزاده سهل‌بن‌علی(ع) و امامزاده محمدعابد(ع) در اراک و ابنیه و اماکن مقدس مذهبی و آثار تاریخی در شهرهای مختلف استان مرکزی چون مسجد جامع شهر ساوه و مناره مسجد امامزاده ٧٢ تن ساروق قرن ششم (عهد مغول) مسجد جامع ششناو تفرش (عهد سلجوقیان) و نیز شخصیت‌های برجسته مذهبی، ادبی علمی و هنری و سیاسی، بیانگر قابلیت‌های وسیع آن می‌باشد.

موقعیت جغرافیایی

استان مرکزی به عنوان چهارراهی است که استانهای غربی،شرقی وشمالی جنوبی را به یکدیگرمتصل می کند.این استان علاوه بر موقعیت خاص جغرافیائی به سبب وجود کارخانه های صنعتی از قبیل نیروگاه،کارخانه های پتروشیمی،ماشین سازی،کمباین سازی، آلومینیوم سازی وانبوهی از شرکت ها وکارخانه های صنعتی وتولیدی یکی از قطب های صنعتی کشور می باشد.

استان مرکزی از شمال به استانهای تهران وقزوین وازجنوب به استانهای اصفهان ولرستان، ازغرب به استان همدان وازشرق به استان قم محدود شده است و مرکزآن شهرستان اراک می باشد.

شهرستان اراک از شمال به تفرش،از مغرب همدان و ملایر،از مشرق به شهرستان محلات و از جنوب به شهرستان خمین وسربند محدود شده و ارتفاع متوسط شهرستان حدود ۱۷۰۰متراز سطح دریاست واز لحاظ وسعت دومین شهرستان استان بعد از شهرستان ساوه می‌باشد.

شهر اراک مرکز استان مرکزی و در بین ۳۴ درجه و ۵ دقیقه و ۳۰ ثانیه عرض شمالی از خط استوا و ۴۴ درجه و ۴۱ دقیقه و ۳۰ ثانیه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است.

اقوام وزبان

پیش از بنای شهر اراک، مردم مناطق پیرامون به گویش‌های گوناگونی مانند تاتی در منطقه وفس سخن می‌گفتند. پس از بنای شهر اراک و مهاجرت مردم مناطق پیرامون به شهر تازه، این گویش‌ها با یکدیگر درآمیختند و گویش ویژه‌ای به‌وجود آوردند، تا زمانی که با پیدایش رسانه‌های جمعی این گویش رو به نابودی نهاد و امروزه شهروندان اراک تا اندازه‌ای بی لهجه بوده و کتابی یا تهرانی سخن می‌گویند، ولی در روستاهای پیرامون و خود شهر زبان پیرمردان و پیرزنان همان لهجهٔ قدیمی است.

موقعیت اجتماعی و اقتصادی

اقتصاد استان مرکزی به ترتیب اهمیت، شامل بخش های خدماتی، صنعتی و کشاورزی می شود.

این استان از جمله استان های صنعتی کشور محسوب می شود و به همین خاط می توان گفت؛ وجود صنایع مادر در اراک و  کارخانه های تولیدی در شهرستان ساوه باعث شده این استان، به یکی از قطب های صنعتی کشور تبدیل شود.

به طور کلی، صنایع استان مرکزی به دو بخش صنایع ماشینی و صنایع دستی تقسیم می شود. مهم ترین کارخانه های صنعتی استان عبارتند از: ماشين سازي، آلومينيوم سازي، كابل سازي، كمباين سازي، لاستيك سازي، كارخانه سازنده ماشين آلات راه سازي هپكو، كارخانه هاي سازنده پروفيل و لوله هاي آبياري آلومينيومي، كارخانه هاي سازنده پايه فلزي انتقال نيرو آونگان، كارخانه ادوات كشاورزي، كارخانه توليد نورد آلومينيوم، رنگ روناس، پالايشگاه پتروشيمي و نيروگاه آذرآب. علاوه بر فعالیت صنایع ماشینی، اکثر شهرستان‌های استان مرکزی دارای صنایع مختلف دستی هستند که بیشتر بین عشایر منطقه‌ رواج دارد. عشایری که در محدوده استان زندگی می‌کنند، بومی منطقه نیستند و اکثر آنها از نواحی دیگر به این منطقه مهاجرت کرده و سکنی گزیده‌اند. مهم‌ترین گروه‌های ایلی استان شامل شاهسون ها، ایل کله‌کویی، ایل میش مس یا مست، ایل خلج، ایل راوه و ایل کرد یا کلهر هستند که به ویژه زنان و دختران انواع صنایع دستی را در آن‌ها تولید می‌کنند. مهم‌ترین صنایع دستی استان فرش است که فرش ساروق اراک از شهرتی جهانی برخوردار است. علاوه بر فرش، قالی ساوه و لییان، جاجیم خمین، سفال ساوه و محلات، کارگاه های متعدد صابون سازی در آشتیان و نیز گیوه سنجان و وفس، آینه کاری، گچبری سنتی، سوزن دوزی از جمله صنایع دستی در خور توجه این استان است.

از دیگر رشته های صنایع دستی در استان که قابلیت ها و زمینه های رشد و فعالیت زیادی دارند می توان از طراحی و نقشه کشی فرش، رفوگری، رنگرزی سنتی، جاجیم بافی، هنرهای چوبی شامل: منبت و کنده کاری روی چوب، معرق و محرق، پیکر تراشی، نازک کاری چوب، مشبک، ساخت سازهای سنتی و خراطی، صنایع فلزی شامل: قلم زنی روی مس، مسگری، سفیدگری، چلنگری ، علامت سازی.

در بخش کشاورزی و دام پروری، استان مرکزی به علت قرار گرفتن در دامنه رشته کوه های البرز و زاگرس، تنوع اقلیم و شرایط آب و هوایی ناشی از نوسانات ارتفاع ها، میزان بارش باران در فلات مرکزی، جزو یکی از مناطق غنی مرتع در ایران محسوب می شود .علاوه بر این عوامل، عواملی مانند: تراکم چشمه های پرآب دایمی و فصلی، پوشش گیاهی بسیار خوب و گستردگی باغ ها و چمنزارها، داشتن تالاب ها و سراب های بزرگ باعث پرورش انواع دام و طیور و حتی پرورش ماهی در منطقه شده است.

به طور کلی این استان به جهت داشتن زمین های حاصلخیز زراعی و تولید برخی از محصولات کشاورزی و نیز دامپروری از مناطق مهم کشور به شمار می آید و از آن جا که حدود ۵۰ درصد از مردم این استان در روستاها زندگی می کنند، می توان گفت، شغل اصلی مردم این استان ، کشاورزی و دام داری است.

از مهم ترین محصولات کشاورزی استان می توان: گندم، جو، حبوبات، آفتابگردان ، پنبه، چغندر قند، گوجه فرنگی، پیاز، خربزه، هنداونه، خیار، گیاهان علوفه ای را نام برد.

علاوه بر بخش های ذکر شده؛ باید به معادن موجود در استان نیز اشاره کرد به طور کلی، استان مرکزی دارای ۱۱۲ معدن مختلف در منطقه است که بیشترین آن مربوط به مصالح ساختمانی است. از مهم ترین معادن استان مرکزی می توان از: سنگ آهن در شمس آباد اراک، معادن سرب، روی، منگنز، بارتیتین، سنگ تراورتن، گچ و سنگ نمک را می توان یاد کرد.

ارسال به Deliciousارسال به Diggارسال به Facebookارسال به Google Plusارسال به Stumbleuponارسال به Technoratiارسال به Twitterارسال به LinkedIn Telgram ارسال به

اطلاعات تکميلي

  • نقشه استان: نقشه استان

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ایــرانم زیبــاست

برآنیم تا با فراهم آوردن بستری مناسب، زمینه های رشد و رونق صنعت گردشگری کشور را فراهم کنیم.
در این راه، با به حرکت درآوردن چرخ های صنعت گردشگری و فرآیند سازی ارتباط موثر و پیوسته تصمیم سازان و تصمیم گیران عرصه گردشگری، شاهد تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و در نهایت رشد و توسعه و بالندگی ایران اسلامی خواهیم بود.
برای نیل به این هدف استراتژیک و ملی، بی شک نهاد ها و سازمان های دولتی از یکسو، سرمایه گذاران و فعالان عرصه گردشگری، هتل ها و مراکز سیاحتی، آژانس های مسافرتی و ... از سوی دیگر نقشی بی بدیل خواهند داشت.

با ما در تماس باشید

 

شماره تماس:

  02166880893

  09120241707

پست الکترونیک:

info@iranamzibast.ir

support@iranamzibast.ir

 
 کانال رسمی ایرانم در لنزور