Info@IranamZibast.ir

استان کردستان

کردستان استانی سرسبز و خرم با وسعتی معادل ۲۸ هزار و ۲۰۳ کیلومتر مربع در غرب ایران و در مجاورت بخش شرقی کشور عراق قرار دارد.

این استان که در دامنه‌ها و دشت‌های پراکنده سلسله جبال زاگرس میانی قرار گرفته است، از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب به کشور عراق محدود است.

استان کردستان براساس آخرین تقسیمات کشوری در سال 1375دارای 8 شهرستان، 12شهر، 21 بخش، 78 دهستان و 1765 آبادی دارای سکنه بوده است.

شهرستان‌های این استان عبارتند از: بانه،‌ بیجار، دیواندره، سقز،‌ سنندج،‌ قروه، کامیاران و مریوان. در حال حاضر استان کردستان با مجموعه شهرها،‌ روستاها و عشایری که در اقصی نقاط آن پراکنده شده و استقرار یافته‌اند، به یکی از نواحی در حال توسعه غرب کشور تبدیل شده و از پتانسیل‌های توریستی و تفرجگاهی بسیار خوبی برخوردار می باشد.

موقعیت جغرافیایی

کردستان استانی سرسبز و خرم با وسعتی معادل بیست و هشت هزار و دویست و سه کیلومتر مربع در غرب ایران و در مجاورت بخش شرقی کشور عراق قرار دارد. این استان که در دامنه ها و دشتهای پراکنده سلسله جبال زاگرس میانی قرار گرفته است، از شمال به استانهای آذربایجان غربی و زنجان ، از شرق به همدان و زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب به کشور عراق محدود است. استان کردستان بین سی وچهار درجه و چهل وچهار دقیقه تا سیوشش درجه و سی دقیقه عرض شمالی و چهل وپنج درجه و سیویک دقیقه تا چهل وهشت درجه و شانزده دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است. استان کردستان براساس آخرین تقسیمات کشوری در سال یکهزار و سیصد و هفتاد و پنج دارای هشت شهرستان، دوازده شهر، بیست و یک بخش، هفتاد و هشت دهستان و هزار و هفتصد و شصت و پنج آبادی دارای سکنه بوده است. شهرستانهای این استان عبارتند از: بانه، بیجار، دیواندره، سقز، سنندج، قروه، کامیاران و مریوان. در حال حاضر استان کردستان با مجموعه شهرها، روستاها و عشایری که در اقصی نقاط آن پراکنده شده و استقرار یافته اند، به یکی از نواحی در حال توسعه غرب کشور تبدیل شده و از پتانسیلهای توریستی و تفرجگاهی بسیار خوبی برخوردار می باشد.مرکز این استان شهر سنندج می باشد.

پيشينه تاريخي

نام کردستان برای اولین بار پس از‏ اسلام در کتاب نزهه القلوب حمدالله مستوفی آمده است. بنا بر گزارش مستوفی کردستان بخشی از ایالت جبال بوده است. در نیمه قرن ششم هجری سلطان سنجر سلجوقی قسمت غربی ایالت جبال را که از توابع کرمانشاه بوده، جدا می کند و آن را کردستان می نامدو برادرزاده خودسلیمان شاه را فرمانروای آنجا می کند. سلیمان شاه شهر بهار را که هنوز وجود دارد و در نزدیکی همدان واقع شده است ، مرکز خویش قرار می دهد ودر آنجا قلعه مستحکمی بنا می کند. قلعه مذکور اولین قلعه در کردستان است ، علت انتخاب این محل توسط سلیمانشاه برای مرکز اداری- سیاسی ایالت کردستان آن بوده که بهارکه شرقی ترین نقطه ایالت کردستان سلجوقیان بوده و بیش از هر نقطه دیگری از همدان به حکومت دسترسی داشته است ، خارج از محدوده کوه های مرتفع کردستان قرار دارد و امکان تعمین امنیت آن برای حکومت مرکزی بیش از هر قطعه دیگر بوده است و درست به همین دلیل قلعه حکومتی در مرکز شهر بهار ایجاد می شود و شهر در پیرامون آن شکل می گیرد. در اوایل قرن هفتم هجری در سال 612 ه .ق پیش از حمله مغول ، محدوده کردستان از شرق به همدان ، از غرب به اردبیل، از شمال به زنجان و از جنوب به کرمانشاه پیوسته بوده است. در سال 655 ه.ق. شهر بهار بدست سپاهیان مغول افتاد و از همان وقت روبه ویرانی نهاد و از اهمیت مرکزیت افتاد.

الجایتو، یکی از پادشاهان معروف ایلخانی دستور داد در پای کوه بیستون شهری ساخته و آن را سلطان آباد نامیدندو مرکز حاکم نشین کردستان را به سلطان آباد منتقل کردند، این شهر مدت زیادی مرکز کردستان باقی نماند وحکام کردستان محل حکمفرمایی خود را بر قلعه مستحکمی که بر فراز تپه مرتفع حسن آباد ساخته شده بود انتقال دادند.این قلعه قبل از ایجاد شهر سنندج مرکز حکومت کردستان بود.

در سال 1046ه.ق در زمان حکومت شاه صفی برای اینکه بتواند تسلط بیشتری بر کردستان بیابد ،یک مرکز سیاسی - اداری ونظامی جدید را در درون کوههای کردستان ایجاد می نماید. شاه صفی می خواست با تأسیس چنین مرکزی قلعه های غیر قابل تسخیر که به صورت مأمنی برای اولیان مطمئن از نظر دولت صفوی درآمده بودند ومرکزی ایجاد کند که با گماردن« حاکم مطمئن » ومحل وثوق خود سهل الوصول تر از قلاءنامبرده باشد وبه این طریق بتواند حضور حکومت مرکزی را در کردستان استمرار بخشد.از این رو یکی از اطرافیان وفادار ومورد اعتماد خود را که سلیمان خان پسر میر علم الدین بن تیمور خانی اردلانی نام داشت در سال 1040 ه.ق حاکم کردستان کرد.وی چون به کردستان آمد به موجب عهد خود سنندج را آباد کرد.بدین ترتیب سنندج به صورت مرکز اداری – سیاسی ونظامی پا به عرصه وجود نهاد.

وی در سال 1046 ه .ق شهر سنندج را در محل روستای قدیمی سینه بنا نمود وضمن آباد کردن سنندج،قلعه حکومتی را در بالای حکومتی به ارتفاع 20متر که امروزه به باشگاه افسران یا قلعه فردوسی مشهور است بنا کرد.ودر خارج واطراف قلعه عمارات وحمام ومسجد وبازاری هم ساخت ویک رشته قنات نیز در دشت" سرنووی" احداث کرد وآب آن را به شهر ومیان قلعه آورد.

از این به بعد حاکمانی که توسط حکومت در کردستان منصوب می شدند می توانستند امنیت را در برابر دیگر قبایل کرد تأمین نمایند به دلیل موقعیت ویژه سنندج که در انتهای دره ای محصور در کوه های بلند قرار داشت امکان کنترل اشراف حکومت مرکزی برآن بیشتر از گذشته – که مرکز حکومت بر قلل مرتفع بود – وجود داشت. همین ایمن بودن شهر سنندج موجب شد که بسیاری از خوانین کرد تحت لوای حکومت مرکزی کردستان در شهر سنندج استقرار یابند و مقر خود را نیز در این شهر قرار دهند هسته اولیه محلات شهر در نتیجه چنین فرایندی شکل پذیرفته است . در واقع ساختار اجتماعی جامعه اربابی کردستان بیشترین تأثیررا در شکل گیری هسته اولیه شهر داشته است و متعاقب آن سایر عوامل کالبدی در فضای محلات بوجود آمده اند .

پس از این دوره افراد زیادی به حکومت رسیدند و به آبادانی شهر پرداختند . تا اینکه در سال 1214 ه. ق حکمرانی کردستان به امان الله خان والی رسید . با به روی کار آمدن وی اصلا حات زیادی برای آبادی وعمران شهر شکل گرفت و تا سال 1300 ه ق عناصر ارزش چون بازار ، مساجد، محلات و مراکز خدماتی و گذر های اصلی و فرعی به کالبد شهر شکل داد.

اقوام وزبان

به استناد شواهد و مدارک مستند تاریخی، قوم کرد یکی از نژادهای آریایی هستند که در هزاره دوم قبل از میلاد از کناره های دریای خزر به سلسله کوه های زاگرس آمده و با غلبه بر قدرت آشوریان در نینوا، امپراطوری مادها را در قرن هفتم قبل از میلاد در ایران پایه گذاری کردند. کردستان یکی از استان های کردنشین در غرب ایران است. اکثر ساکنان این استان، کرد زبان هستند که به لهجه های مختلف صحبت می کنند. گروهی از مردم شناسان بر این باورند که زبان کردی یکی از زبان های گروه هند و اروپایی و ایرانی است.

زبان کردی در استان کردستان و همچنین در استان های ایلام، کرمانشاه، همدان، آذربایجان غربی و شمال خراسان و دیگر کشورها، لهجه های گوناگونی دارد اما مهم ترین و پر تکلم ترین این لهجه های کردی شامل دو شاخه کرمانجی و سورانی است، شاخه سورانی در استان کردستان لهجه رایج در ادبیات مکتوب است.

به غیر از زبان کردی مردم برخی از بخش های کرانی شهرستان بیجار و بخش مرکزی شهرستان قروه به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می کنند. همچنین تکلم زبان لکی در بخش چهار دولی در شهرستان قروه نیز رواج دارد.

موقعیت اجتماعی واقتصادی

جامعه عشایری در ترکیب اجتماعی استان کردستان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. عشایر این استان از طوایق قدیمی کرد ایران هستند که بیشتر آنان در مناطق بانه سقز، مریوان، دیواندره، سنندج و اورامانات اسکان یافته و یا به صورت محدود و کوتاه کوچ می کنند و در اغلب مواقع به دامپروری می پردازند.

استان کردستان از نظر کشاورزی در سطح کشور از اهمیت بالایی برخوردار است. وجود منابع آبی کافی، وجود منابع خاک کافی، بارندگی مناسب، وجود مراتع غنی و زیاد و وجود دشت های حاصلخیز چون دشت مریوان و قروه باعث توسعه و افزایش توان بخش کشاورزی استان شده اند. تولیدات كشاورزی این استان به ترتیب اهمیت، گندم،‌ جو و حبوبات تشكیل می‌دهد که دو به دو صورت دیمی و آبی صورت می‌پذیرد.

در بخش دامپروری، یکی از قطب های اصلی دامداری کشور به حساب می آید و از میان دام‌‌ها ،‌ گوسفند و بره بیش‌ترین اهمیت و تعداد را دارد. از دیگر فعالیت‌هایی كه در این استان انجام می‌گیرد،‌ پرورش زنبور عسل است كه در كردستان از رونق بسزایی برخوردار است.

فعالیت‌های صنعتی استان كردستان نسبت به سایر استان‌‌های كشور بسیار محدود است و از مناطق توسعه نیافته صنعتی كشور به شمار می‌رود. صنایع این استان به طور کلی، به دو گروه ماشینی و دستی تقسیم می‌شوند:

صنایع ماشینی استان مشتمل بر گروه‌های صنایع كانی غیرفلزی، شیمیایی، سلولزی، نساجی و چرم،‌ غذایی، برق و الكترونیك هستند. در بخش صنایع دستی نیز در حال حاضر در نقاط شهری و روستایی كردستان عده زیادی به تولید محصول های گوناگون دستی كه هم مصرف خانگی و هم ارزش تجاری دارند مشغول هستند. اهم این صنایع دستی عبارتند از: فرش بافی، گلیم‌‌بافی، نساجی، نازك‌كاری چوب، گیوه‌دوزی، خراطی، سوزن‌دوزی، قلاب‌دوزی، پولك‌دوزی،‌ منجوق‌دوزی و ساخت زینت‌آلات محلی.

 

ارسال به Deliciousارسال به Diggارسال به Facebookارسال به Google Plusارسال به Stumbleuponارسال به Technoratiارسال به Twitterارسال به LinkedIn Telgram ارسال به

اطلاعات تکميلي

  • نقشه استان: نقشه استان

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

ایــرانم زیبــاست

برآنیم تا با فراهم آوردن بستری مناسب، زمینه های رشد و رونق صنعت گردشگری کشور را فراهم کنیم.
در این راه، با به حرکت درآوردن چرخ های صنعت گردشگری و فرآیند سازی ارتباط موثر و پیوسته تصمیم سازان و تصمیم گیران عرصه گردشگری، شاهد تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی و در نهایت رشد و توسعه و بالندگی ایران اسلامی خواهیم بود.
برای نیل به این هدف استراتژیک و ملی، بی شک نهاد ها و سازمان های دولتی از یکسو، سرمایه گذاران و فعالان عرصه گردشگری، هتل ها و مراکز سیاحتی، آژانس های مسافرتی و ... از سوی دیگر نقشی بی بدیل خواهند داشت.

با ما در تماس باشید

 

شماره تماس:

  02166880893

  09120241707

پست الکترونیک:

info@iranamzibast.ir

support@iranamzibast.ir

 
 کانال رسمی ایرانم در لنزور